Νιασιναμίδη στην περιποίηση: τι κάνει αποδεδειγμένα η βιταμίνη B3, ποια συγκέντρωση έχει νόημα και πώς ξεκινάτε

Η νιασιναμίδη είναι η αμιδική μορφή της βιταμίνης B3 και ένα από τα καλύτερα μελετημένα δραστικά συστατικά της περιποίησης: σε μελέτες με 2 έως 5 % μειώνει την παραγωγή σμήγματος, κάνει τις πανάδες και την ερυθρότητα να φαίνονται πιο αχνές και ενισχύει τον δερματικό φραγμό, επειδή διεγείρει τον σχηματισμό κεραμιδίων. Είναι καλά ανεκτή, συνδυάζεται σχεδόν με τα πάντα και ταιριάζει σε κάθε τύπο επιδερμίδας. Αυτός ο οδηγός εξηγεί τι είναι τεκμηριωμένο, ποια συγκέντρωση έχει νόημα, ποιους μύθους μπορείτε να ξεχάσετε και πώς ξεκινάτε.

Τι είναι η νιασιναμίδη;

Η νιασιναμίδη (INCI: Niacinamide, επίσης νικοτιναμίδη) είναι μια υδατοδιαλυτή μορφή της βιταμίνης B3. Στον οργανισμό αποτελεί δομικό στοιχείο των συνενζύμων NAD και NADP, που συμμετέχουν σε κάθε κύτταρο της επιδερμίδας στην παραγωγή ενέργειας και στις διαδικασίες επιδιόρθωσης. Όταν εφαρμόζεται στην επιδερμίδα, διεισδύει καλά και δρα εκεί σε πολλά σημεία ταυτόχρονα: στους σμηγματογόνους αδένες, στα κύτταρα που παράγουν χρωστική και στη σύνθεση λιπιδίων της κεράτινης στιβάδας. Ακριβώς αυτή η ευελιξία την κάνει στην κορεατική περιποίηση σταθερό συστατικό σε toner, ορούς, κρέμες και ακόμη και αντηλιακά.

Η νιασιναμίδη δεν πρέπει να συγχέεται με το νικοτινικό οξύ (νιασίνη), τη δεύτερη μορφή της βιταμίνης B3. Το νικοτινικό οξύ διαστέλλει τα αγγεία και προκαλεί τη γνωστή αίσθηση θερμότητας με ερυθρότητα («flush»)· η νιασιναμίδη όχι.

Ποιες δράσεις είναι τεκμηριωμένες;

• Λιγότερο σμήγμα και γυαλάδα: σε δύο μελέτες με 2 % νιασιναμίδη, η έκκριση σμήγματος σε 100 Ιάπωνες συμμετέχοντες μειώθηκε μετρήσιμα μετά από δύο και τέσσερις εβδομάδες· σε 30 συμμετέχοντες στις ΗΠΑ η ποσότητα σμήγματος στην επιφάνεια της επιδερμίδας μειώθηκε μετά από έξι εβδομάδες (Draelos et al., 2006).
• Πιο αχνές πανάδες: η νιασιναμίδη αναστέλλει τη μεταφορά των «πακέτων» χρωστικής (μελανοσώματα) από τα κύτταρα που παράγουν χρωστική στα κερατινοκύτταρα. Μια ενυδατική κρέμα με 5 % έκανε τις πανάδες σε 18 συμμετέχουσες ορατά πιο αχνές μετά από τέσσερις εβδομάδες (Hakozaki et al., 2002).
• Πιο ομοιόμορφη, πιο σφριγηλή επιδερμίδα: 5 % νιασιναμίδη δύο φορές την ημέρα για δώδεκα εβδομάδες μείωσε σε 50 γυναίκες τις λεπτές γραμμές, τις πανάδες, την ερυθρότητα σε κηλίδες και μια θαμπή κιτρινωπή απόχρωση και βελτίωσε την ελαστικότητα (Bissett et al., 2005).
• Ισχυρότερος δερματικός φραγμός: η νιασιναμίδη διεγείρει τα κύτταρα της επιδερμίδας να σχηματίζουν περισσότερα κεραμίδια, ελεύθερα λιπαρά οξέα και χοληστερόλη. Σε ξηρή επιδερμίδα η περιεκτικότητα της κεράτινης στιβάδας σε κεραμίδια αυξήθηκε και η απώλεια νερού από την επιδερμίδα μειώθηκε (Tanno et al., 2000).
• Πόροι: εδώ τα δεδομένα είναι πιο περιορισμένα. Λιγότερο σμήγμα και μια πιο λεία κεράτινη στιβάδα κάνουν τους πόρους να φαίνονται μικρότεροι· μικρότεροι δεν γίνονται.

Όλες οι μελέτες που αναφέρθηκαν κινούνται στο εύρος 2 έως 5 %. Αυτό το εύρος είναι ο λόγος που οι δερματολόγοι και οι ανασκοπήσεις (Wohlrab και Kreft, 2014· Forbat et al., 2017) κατατάσσουν τη νιασιναμίδη στα καλά τεκμηριωμένα καλλυντικά δραστικά συστατικά.

Ποια συγκέντρωση έχει νόημα;

Ο εμπειρικός κανόνας: περισσότερο ποσοστό δεν φέρνει τεκμηριωμένο όφελος, αυξάνει όμως τον κίνδυνο να αντιδράσει η επιδερμίδα με ερυθρότητα ή μυρμήγκιασμα. Όποιος θέλει να στοχεύσει τις πανάδες, πετυχαίνει περισσότερα με 5 % νιασιναμίδη συν τρανεξαμικό οξύ ή αρβουτίνη και καθημερινό αντηλιακό παρά με 15 % νιασιναμίδη μόνη της. Προϊόντα γι' αυτό θα βρείτε στη συλλογή Πανάδες.

Ποιοι μύθοι για τη νιασιναμίδη δεν ισχύουν;

• «Η νιασιναμίδη και η βιταμίνη C δεν ταιριάζουν.» Ο μύθος προέρχεται από εργαστηριακά πειράματα στα οποία οι δύο ουσίες αντέδρασαν για μεγάλο διάστημα σε υψηλή θερμοκρασία. Στα έτοιμα προϊόντα σε θερμοκρασία δωματίου αυτό δεν συμβαίνει· πολλοί κορεατικοί οροί βιταμίνης C περιέχουν νιασιναμίδη στην ίδια σύνθεση, για παράδειγμα οι οροί βιταμίνης C της Dr. Althea. Όποιος τις χρησιμοποιεί ξεχωριστά, μπορεί να τις εφαρμόσει τη μία αμέσως μετά την άλλη.
• «Η νιασιναμίδη προκαλεί κοκκίνισμα.» Η αίσθηση θερμότητας με ερυθρότητα οφείλεται στο νικοτινικό οξύ, όχι στη νιασιναμίδη. Αν η επιδερμίδα αντιδρά σε ένα προϊόν υψηλής δόσης με ερυθρότητα, αυτό οφείλεται συνήθως στη συγκέντρωση ή σε άλλα συστατικά· ένα προϊόν με 2 έως 5 % είναι τότε η καλύτερη επιλογή.
• «Η νιασιναμίδη μικραίνει τους πόρους.» Οι πόροι δεν έχουν μύες που θα μπορούσαν να συσπαστούν. Φαίνονται μικρότεροι όταν έχουν λιγότερο σμήγμα και η επιδερμίδα γύρω τους είναι λεία και καλά ενυδατωμένη. Ακριβώς αυτό μπορεί να κάνει η νιασιναμίδη, τίποτα παραπάνω.
• «Όσο περισσότερο τόσο καλύτερα.» Οι μελέτες στις οποίες στηρίζεται η φήμη της νιασιναμίδης χρησιμοποιούν 2 έως 5 %. Για 10 έως 20 % δεν υπάρχουν συγκριτικές μελέτες που να δείχνουν ισχυρότερη δράση.

Πόσο ανεκτή είναι η νιασιναμίδη;

Στις κλινικές μελέτες η νιασιναμίδη στο 2 έως 5 % περιγράφηκε ως καλά ανεκτή, ακόμη και σε δώδεκα εβδομάδες καθημερινής χρήσης. Δεν κάνει την επιδερμίδα ευαίσθητη στο φως, δεν την ξηραίνει και στην εγκυμοσύνη δεν δημιουργεί πρόβλημα. Δύο πράγματα πρέπει παρ' όλα αυτά να προσέξετε: σε πολύ ευαίσθητη επιδερμίδα ή σε ερεθισμένο φραγμό ένας ορός υψηλής δόσης μπορεί να προκαλέσει μυρμήγκιασμα· τότε βοηθά ένα προϊόν με χαμηλότερη δόση ή μια κρέμα με νιασιναμίδη αντί για ορό. Και όποιος βάζει ταυτόχρονα σε στρώσεις πολλά προϊόντα με νιασιναμίδη (toner, ορό, κρέμα, αντηλιακό), φτάνει γρήγορα σε διψήφια συνολικά ποσοστά· ένα έως δύο προϊόντα με νιασιναμίδη ανά ρουτίνα αρκούν.

Με τι συνδυάζεται η νιασιναμίδη;

• Ρετινόλη: ο κλασικός συνδυασμός. Η νιασιναμίδη ενισχύει τον φραγμό και κάνει τη ρετινόλη πιο ανεκτή· και οι δύο το βράδυ, η νιασιναμίδη πρώτα ή μέσα στην κρέμα.
• BHA, AHA, PHA: χωρίς πρόβλημα. Εφαρμόστε τη νιασιναμίδη μετά το toner με οξέα ή τα pads· έτσι καταπραΰνει την επιδερμίδα και ρυθμίζει το σμήγμα.
• Τρανεξαμικό οξύ, αρβουτίνη, παράγωγα βιταμίνης C: για πανάδες και λάμψη. Οι έτοιμοι συνδυασμοί είναι πιο πρακτικοί από τρεις ξεχωριστούς ορούς.
• Υαλουρονικό οξύ, κεραμίδια, πανθενόλη, centella, heartleaf: ενυδάτωση και καταπράυνση, ιδανικά για ξηρή και ευαίσθητη επιδερμίδα. Η Anua Peach Niacinamide Cream ενώνει τη νιασιναμίδη με κεραμίδια και πανθενόλη. Πώς δρουν η centella και το heartleaf, το εξηγούν ο οδηγός για την centella και ο οδηγός για το heartleaf.

Πώς ξεκινάτε;

1. Επιλέξτε ένα προϊόν με 2 έως 5 %: έναν ορό, αν οι πόροι, η γυαλάδα ή οι πανάδες είναι το κύριο ζητούμενο· μια κρέμα με νιασιναμίδη, αν η επιδερμίδα είναι μάλλον ξηρή και ευαίσθητη.
2. Την πρώτη εβδομάδα εφαρμόστε μία φορά την ημέρα, το βράδυ μετά το toner, και στη συνέχεια πρωί και βράδυ.
3. Μην ξεχνάτε το αντηλιακό το πρωί. Χωρίς αυτό η δράση στις πανάδες χάνεται, επειδή η υπεριώδης ακτινοβολία διεγείρει καθημερινά εκ νέου τον σχηματισμό χρωστικής.
4. Υπομονή: λιγότερη γυαλάδα φαίνεται μετά από δύο έως τέσσερις εβδομάδες, πιο ομοιόμορφη επιδερμίδα μετά από τέσσερις έως δώδεκα εβδομάδες.
5. Μόνο τότε, αν χρειάζεται, περάστε στο 10 % με τρανεξαμικό οξύ, εφόσον οι πανάδες παραμένουν το κύριο ζήτημα.

Πού βρίσκεται ο ορός στη σειρά, το εξηγεί ο οδηγός για τη ρουτίνα· μια πλήρη ρουτίνα με κατάλληλο προϊόν νιασιναμίδης συνθέτει για εσάς το Routine Builder. Όλα τα προϊόντα με αυτό το συστατικό θα τα βρείτε στη συλλογή Νιασιναμίδη, περιποίηση για ορατούς πόρους στη συλλογή Πόροι.

Για ποια επιδερμίδα είναι κατάλληλη η νιασιναμίδη;

• Λιπαρή και μικτή επιδερμίδα: λόγω της ρύθμισης του σμήγματος, το κύριο κοινό· ελαφριοί οροί ή toner τύπου essence όπως το Anua Peach 77 Niacin Essence Toner.
• Επιδερμίδα με τάση για ατέλειες: λιγότερο σμήγμα και ερυθρότητα γύρω από τις ατέλειες, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με BHA.
• Επιδερμίδα με πανάδες και θαμπή όψη: 5 % ή συνδυασμοί με τρανεξαμικό οξύ, πάντα με αντηλιακό.
• Ξηρή, ευαίσθητη επιδερμίδα: λόγω του σχηματισμού κεραμιδίων έχει νόημα, αλλά σε χαμηλή δόση και ιδανικά σε κρέμα.
• Ώριμη επιδερμίδα: για ελαστικότητα, λεπτές γραμμές και ομοιόμορφο τόνο, ιδανικά μαζί με ρετινόλη ή πεπτίδια.